Test na HIV – jak wygląda oraz gdzie i kiedy go zrobić?

Test na HIV – jak wygląda oraz gdzie i kiedy go zrobić?

Aleksandra Urbaniak

Test na HIV wykrywa przeciwciała skierowane przeciwko wirusowi HIV. Polega on na pobraniu krwi i ma charakter przesiewowy – wynik pozytywny nie oznacza, że badany na pewno jest nosicielem wirusa. O istnieniu zakażenia przesądza wynik testu Western blot. Sprawdź, jak wygląda badanie na obecność wirusa HIV i kto powinien je zrobić.

Test na HIV to w Polsce wciąż zbyt rzadko wykonywany rodzaj badania, choć nic nie kosztuje i jest łatwo dostępny. Nadal funkcjonuje przekonanie, że HIV dotyczy tylko pewnych środowisk – narkomanów, homoseksualistów, osób trudniących się prostytucją.

Tymczasem wirus coraz częściej atakuje ludzi dobrze wykształconych, zamożnych, o wysokiej pozycji zawodowej i społecznej, którzy tylko raz pozwolili sobie na chwilę zapomnienia. Rośnie też liczba kobiet zakażonych HIV.

Spis treści:

  1. Jak wygląda test na HIV?

  2. Gdzie wykonać test na HIV?

  3. Kiedy wykonać test na HIV?

  4. Kto powinien zrobić test na HIV?

Jak wygląda test na HIV?

Test na HIV polega na pobraniu krwi pacjenta i zbadaniu jej pod kątem obecności przeciwciał anty-HIV. Nie trzeba się do niego specjalnie przygotowywać ani nie trzeba być na czczo. Test ma charakter przesiewowy.

Wynik ujemny oznacza, że we krwi przeciwciał nie ma i uznaje się, że pacjent nie jest nosicielem wirusa.

Ważne

W razie zakażenia organizm zaczyna produkować przeciwciała anty-HIV, które mogą być wykryte w teście przesiewowym po 12 tygodniach od ryzykownego zachowania (tzw. okienko immunologiczne). Oznacza to, że pewność co do braku zakażenia mogą mieć tylko te osoby, które przez 12 tygodni wstecz od wykonania badania nie podejmowały działań mogących narazić je na kontakt z wirusem (np. niezabezpieczony prezerwatywą stosunek z osobą, której status serologiczny jest nieznany).

Wynik dodatni testu na HIV może, ale nie musi wskazywać na zakażenie – są bowiem sytuacje, w których rezultat może być fałszywie dodatni, np.:

  • gdy test wykonywany jest w pierwszych 10 tygodniach ciąży,

  • po przetoczeniu krwi,

  • po transplantacji,

  • w krótkim czasie po szczepieniach, np. przeciwko grypie,

  • w przebiegu chorób autoimmunologicznych,

  • gdy badany choruje na nowotwór, ciężkie zapalenie wątroby.

Dlatego zawsze w przypadku dodatniego wyniku testu na HIV wykonuje się test Western blot, który ma na celu ostateczne potwierdzenie zakażenia. Do jego przeprowadzenia nie jest potrzebne ponowne pobranie krwi. Polega na sprawdzeniu obecności przeciwciał skierowanych przeciwko poszczególnym antygenom wirusa.

Czytaj też:

Warto wiedzieć

Badania dowodzą, że kobiety są bardziej narażone na zakażenie HIV

Okazuje się, że w kontaktach heteroseksualnych podczas tradycyjnego stosunku ryzyko przeniesienia wirusa na kobietę jest około 20 razy większe niż z kobiety na mężczyznę. Jedną z przyczyn jest różnica w budowie narządów płciowych (większy obszar błon śluzowych wrażliwych na zakażenie).

Ponadto więcej jest wirusa w wydzielinach mężczyzn niż kobiet i nasienie po wytrysku pozostaje w narządach kobiety, a to wydłuża kontakt wirusa z błoną śluzową. Ryzyko zakażenia zwiększają otarcia śluzówki narządów płciowych w czasie stosunku, stany zapalne miejsc intymnych i niedostateczne nawilżenie pochwy. Ze względu na to, że w krajach rozwiniętych odnotowuje się więcej zakażeń wśród mężczyzn, większe jest prawdopodobieństwo, że kobieta spotka zakażonego mężczyznę niż odwrotnie. Są przypadki zakażenia od pierwszego i jedynego mężczyzny.

Gdzie wykonać test na HIV?

Badanie na HIV można wykonać w każdym punkcie konsultacyjno-diagnostycznym (PKD) na terenie kraju. Jest bezpłatne oraz anonimowe.

Wczesne wykrycie zakażenia daje szansę na szybkie rozpoczęcie terapii, która poprawia jakość życia, zapobiega rozwojowi AIDS przez wiele lat, nawet do naturalnej śmierci.

W przypadku zgłoszenia się do PKD w pierwszej kolejności trzeba odbyć rozmowę z doradcą, którego zadaniem jest przekazanie wszystkich niezbędnych informacji o chorobach przenoszonych drogą płciową, w tym HIV i AIDS, o ryzykownych zachowaniach mogących doprowadzić do zakażenia oraz o przebiegu samego badania i jego wynikach. Doradca zadaje także pytania mogące ułatwić diagnozę (odpowiedź na nie nie jest obowiązkowa, ale wskazana). W razie jakichkolwiek wątpliwości doradca udziela dodatkowych informacji. Rozmowa jest poufna i prowadzona w przyjaznej atmosferze; doradca nie poucza ani nie ocenia, a badany do samego końca procedury pozostaje osobą anonimową.

Odbiór wyniku zawsze odbywa się osobiście, nigdy korespondencyjnie lub przez telefon. W przypadku dodatniego wyniku testu doradca kieruje do odpowiedniej placówki medycznej i tłumaczy kolejne kroki, które powinna podjąć osoba zakażona HIV.

Listę punktów konsultacyjno-diagnostycznych i ich adresy znajdziesz na stronie www.aids.gov.pl/pkd

Badanie można też zrobić w poradni przy klinice chorób zakaźnych i niektórych stacjach sanitarno-epidemiologicznych. Test na HIV wykonują też laboratoria prywatne, jednak odpłatnie. Wadą takiego rozwiązania jest też brak doradców, którzy rozwialiby ewentualne wątpliwości oraz udzielili wsparcia. Badanie często też wymaga podania danych osobowych, co wyklucza anonimowość.

Zobacz, na czym polega test na HIV [WIDEO]

Kiedy wykonać test na HIV?

Test na HIV każdy powinien zrobić w życiu przynajmniej raz. To dlatego, że nie ma osób, których nie obejmowałoby ryzyko zachorowania. Wyjazdy integracyjne, delegacje, wakacje w ciepłych krajach, jeden drink za dużo – wszystko to sprzyja podejmowaniu ryzykownych zachowań, które mogą skończyć się zakażeniem. Gdy mamy dobry nastrój, inaczej oceniamy zagrożenia. Takim okresem beztroski i zabawy są wakacje. Opalone, śmielej odsłonięte ciała, sprawiają, że czujemy się atrakcyjniejsi i chętnie zawieramy znajomości. Ryzyko zakażenia zwiększa coraz popularniejsze szukanie seksu w krajach egzotycznych.

Czytaj też: Tatuaż a HIV. Jakimi chorobami można się zarazić podczas robienia tatuażu?

Tylko w warszawskich agencjach, klubach, barach w ciągu jednej nocy ryzykowne zachowania podejmuje nawet tysiąc osób. Choć najbardziej narażeni są ci, którzy często zmieniają partnerów, czasem wystarczy jeden nierozważny krok, by skomplikować sobie życie. Dotyczy to wszystkich niezależnie od rasy, orientacji seksualnej, płci, wieku czy zawodu.

W atmosferze rozluźnienia nie myśli się o konsekwencjach, jakie niesie ze sobą przygodny seks czy jednorazowe zażycie narkotyków. Refleksje przychodzą później. Zakażenie HIV może dotyczyć każdego – nawet w stałym związku nie można wykluczyć, że partner jest zakażony. Chyba ze przed rozpoczęciem wspólnego życia zrobimy test na HIV i zawsze będziemy sobie wierni.

Zobacz też:

Kto powinien zrobić test na HIV?

Badanie w kierunku HIV powinien zrobić każdy kto miał kiedykolwiek stosunek seksualny z:

  • osobą, która nie wie, czy jest nosicielem HIV i/lub nigdy nie miała testu na HIV;

  • jest zakażona HIV, a stosunek był niezabezpieczony lub prezerwatywa pękła;

  • miała wielu partnerów seksualnych;

  • przyjmowała narkotyki dożylnie.

Ponadto test powinien wykonać każdy kto:

  • uprawiał seks bez prezerwatywy (dot. także seksu oralnego);

  • przebył chorobę przenoszoną drogą płciową;

  • przyjmował w zastrzykach jakąkolwiek substancję i korzystał przy tym z czyjegoś sprzętu;

  • wykonywał tatuaż lub piercing;

  • miał kontakt z cudzą krwią i znalazła się ona na błonach śluzowych lub na uszkodzonej skórze;

  • stracił kontrolę nad swoim zachowaniem (np. w wyniku przyjmowania substancji odurzających) i mógł znaleźć się w opisywanych powyżej sytuacjach.

Wykonanie testu na HIV zaleca się też każdemu, kto wchodzi w nowy związek z osobą, która nie ma ustalonego statusu serologicznego.

W artykule wykorzystano fragmenty artykułu Magdaleny Moraszczyk z miesięcznika "Zdrowie".

 

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl